اسپم اسکور، معیاری در ابزار Moz Pro برای بررسی احتمال جریمهشدن توسط موتور جستجو است و مثل یک رادار، میزان انحراف سایت از قوانین بهینهسازی گوگل را نشان میدهد. الگوریتم هوشمند ماز برای محاسبه این معیار درصدی، بیشاز ۲۰ فاکتور مختلف را بررسی میکند.
اسپم اسکور باوجودآنکه معیار رسمی گوگل نیست؛ اما بررسی آن یک دید نسبی از وضعیت سلامت سایت ارائه میدهد. در مقاله پیشرو، اسپم اسکور را بهطور کامل بررسی کردهایم. ابتدا به اهمیت و کاربرد نمره اسپم اشاره میکنیم، سپس نگاهی به نحوه محاسبهاش میاندازیم؛ همچنین عوامل مؤثر در افزایش این معیار هشداردهنده و راههای کاهش آن را نیز بررسی میکنیم.
اگر احساس میکنید سایتتان هدف پنالتی گوگل قرار گرفته است یا آنکه میخواهید در راستای گایدلاینهای بهینهسازی حرکت کنید؛ آشنایی با اسپم اسکور راهی برای پایان شکوتردیدهاست.
اسپم اسکور چیست؟
اسپم اسکور، معیار اختصاصی شرکت ماز (Moz) است که احتمال جریمهشدن یک سایت توسط موتور جستجو را اندازهگیری میکند. کلمه اسپم بهمعنای محتوای بیربط است و معنی اسپم اسکور در فارسی، «نمره اسپم» میشود. اسپم اسکور در ابزار Link Explorer ماز وجود دارد و بهشکل درصد از ۱ تا ۱۰۰ نشان داده میشود.
با اندازهگیری این معیار، یک برآورد تقریبی از قانونشکنی سایت در حوزههای سئو خارجی، داخلی و فنی بهدست میآید. عدد اسپم اسکور توسط خود ماز در سه دستهبندی زیر قرار میگیرد:
- ۱ تا ۳۰ درصد: نمره اسپمِ پایین، منطقه امن محسوب میشود و خطر پنالتی بسیار کم است. در این حالت ادامه تکنیکهای فعلی بهینهسازی هیچ مشکلی ندارد.
- ۳۱ تا ۶۰ درصد: محدوده نمره متوسط، یک علامت هشدار است. اسپم اسکور متوسط حاکی از نقض احتمالی برخی از گایدلاینهاست و سایت باید بهطور دقیق بررسی شود.
- ۶۱ تا ۱۰۰ درصد: نمره بالای ۶۱ درصد، نشاندهنده خطر جدی است. سایتِ دارای نمره اسپم بالای ۶۰، ويژگیهای مشترکی با سایتهای جریمهشده دارد. هرگونه مورد خلاف گایدلاینها باید بهسرعت شناسایی و برطرف شود.
اندازهگیری اسپم اسکور یک اقدام دورهای است؛ حتی در صورت پایینبودن درصد، این معیار باید بهطور منظم و در دورههای زمانی ثابت اندازهگیری شود.
چرا اسپم اسکور پایین مهم است؟
ازآنجاییکه اسپم اسکور، شاخصی از وضعیت سلامت و اعتمادپذیری سایت بهحساب میآید باید پایین باشد. این درصد، نمایانگر احتمال استفاده از تکنیکهای فریبکارانه یا مخرب در سئو داخلی، تکنیکال و خارجی است؛ تکنیکهایی که گوگل در مقابله با آنها نهایت جدیت را بهخرج میدهد.
اسپم اسکور پایین به شرکای تجاری، مشتریان، تیمهای داخلی و حتی مالکان دامنه نشان میدهد که سایت براساس اصول بهینهسازی گوگل و با هدف ارزشآفرینی توسعه یافته است. اسپم اسکور پایین، یعنی تکنیکهای بهینهسازی مطابق با الگوریتمهای گوگل مثل پاندا و پنگوئن هستند و ادامه روند فعلی، هیچ خطری ندارد.
در سمت مقابل، بالابودن درصد بهمعنای شباهت با سایتهای مورد غضب گوگل است. علاوهبر ریشهیابی و حل مشکل، استراتژی سئو نیز باید بازبینی شود. همه این کارها، نیازمند بودجه مالی و زمان هستند. نمره پایین اسپم اسکور، دستاور نهایی نیست، بلکه محصول جانبی یک سایت ارزشآفرین با دامین آتوریتی بالاست.
اسپم اسکور چگونه محاسبه میشود؟
محاسبه اسپم اسکور بهوسیله یک مدل ماشین لرنینگ انجام میشود. این مدل، توسط تیم دیتا ساینس ماز ساخته شده است و از یک مجموعه داده بزرگ تغذیه میکند. مجموعه داده نیز آن دسته از دامنههای ثبتشده در فهرست ایندکس ماز هستند که توسط گوگل جریمه شدهاند.
مدل ماشین لرنینگ با آنالیز دامنههای جریمهشده، الگوهای مشابه و نشانههای بالقوه پنالتی در آنها را شناسایی میکند. در این فرایند، ۲۷ سیگنال مجزا یا Spam Metrics شناسایی شدهاند که فعالشدن آنها، دلیل احتمالی پنالتی است.
درصد نهایی، تجمیعی از میزان فعالشدن این ۲۷ سیگنال توسط سایت هستند. هرچه سیگنالهای بیشتری فعال شوند، یعنی همپوشانی سایت با دامنههای جریمهشده بیشتر است. این ۲۷ فاکتور را میتوان در دستههای اصلی زیر قرار داد:
- ساختار دامنه: ویژگیهای مربوط به نام و آدرس URL دامنه.
- کیفیت محتوا: وضعیت محتوای منتشرشده سایت از نظر ارزشآفرینی و متادیتای صفحات.
- لینکها: ماهیت لینک پروفایل سایت مثل تنوع، دامنههای ارجاعدهنده و میزان لینک جویس انتقالی.
- سئو تکنیکال: نحوه پیادهسازی راهکارهای استاندارد وب و تنظیمات سایت و سرور.
- امنیت و تجربه کاربری: سیگنالهای مربوط به امنیت کاربر و کیفیت تعامل او با صفحات سایت.
اسپم اسکور، معیاری وابسته به دادههای تاریخی است. روشهای فریب موتور جستجو دائماً تکامل یا تغییر پیدا میکنند؛ بههمیندلیل شاید تکنیکهای جدید توسط الگوریتم ماز حساب نشوند. شاید هم یک سایت موجب فعالشدن سیگنالی شود که دیگر توسط گوگل، نشانهای از فریبکاری نباشد.
عوامل افزایشدهنده اسپم اسکور
عوامل افزایشدهنده اسپم اسکور، عموماً همان روشهای مغایر با گایدلاینهای گوگل هستند که در سئو کلاهسیاه (Black-Hat SEO) اجرا میشوند. این تکنیکهای آسیبزا را مرور کردهایم.
دامنه طولانی، تکرار عدد یا خط فاصله
خصوصیات نام دامنه میتواند موجب تحریک الگوریتم اسپم اسکور شود. برندهای معتبر بهخاطر حساسیت در انتخاب نام دامنه معمولاً از این بابت مشکلی ندارند. علائم هشدارهنده در نام دامنه معمولاً در سایتهایی دیده میشوند که هدف اصلی از تأسیس آنها، فریب موتور جستجو بوده است.
طولانیبودن نام دامنه و سابدامینها، نشانهای از سایتهای اسپم است. وجود کاراکترهای عددی یا خط فاصله مخصوصاً بیشتر از یکبار، زنگ خطر را برای الگوریتم ماز به صدا در میآورد؛ همچنین دامنههایی با اسمهای عجیبوغریب و تلفظ دشوار نیز معمولاً ماهیت سالمی ندارند. برخی از دامنهها سطح (پسوندها) بالا مثل biz، win، stream یا download نیز نشانه خوبی نیستند.
لینکهای بیکیفیت یا زیاد
لینک پروفایل سایت، تأثیر زیادی روی درصد اسپم دارد. الگوهای غیرطبیعی لینکسازی و بک لینکهای مشکوک، فاکتور مشترک بسیاری از سایتهای جریمهشده توسط گوگل هستند. تنوع پایین دامنههای ارجاعدهنده در کنار نسبت غیرطبیعی لینکهای فالو به نوفالو نیز نمره اسپم را تحتتأثیر قرار میدهد.
افراط یا کمکاری در کسب بک لینک، سیگنال خوبی ارسال نمیکند. تعدد لینکهای بیکیفیت، نشانه احتمال مشارکت در روشهای بلک هت مثل مزرعه لینک یا PBN است. در سمت مقابل، پایینبودن تعداد لینکها، مخصوصاً در یک دامنه قدیمی نشانه خوبی نیست.
محتوای تکراری یا خیلی کم
تعداد و کیفیت محتوای سایت، تطابق با هدف گوگل مبنی بر ارزشآفرینی برای مخاطب را اثبات میکند. یکی از نشانههای اسپم، کمبود محتوای نو و ارزشمند است که سیگنال بزرگی برای الگوریتم ماز به حساب میآید. سایت باید بهطور مداوم و ثابت، محتوای خوب منتشر کند.
وجود محتوای کوتاه و کمارزش در صفحات متعددی از دامنه نیز موجب افزایش اسپم اسکور میشود. گوگل با الگوریتم پاندا، سایتهای فاقد ارزش افزوده برای مخاطب را جریمه میکند و بههمینخاطر، الگوریتم ماز روی این موضوع حساس است.
کامنتهای اسپمی یا عدم نظارت
وضعیت اداره سایت و میزان نظارت بر فعالیت کاربران نیز میتواند اسپم اسکور را تحتتأثیر قرار دهد. عدم نظارت بر فعالیت کاربران، راه را برای انتشار انواع محتوای اسپم از جانب آنها باز میگذارد. کامنتهای حاوی کلیدواژههای سمی مثل عبارات مربوط به تبلیغ شرطبندی و محتوای بزرگسال جزو علائم هشدار هستند.
از همه مهمتر آنکه برخی از کامنتها، دارای لینکهای خارجی مشکوک به سایتها و منابع مخرب هستند که وجود آنها در دامنه، شکبرانگیز خواهد بود. کامنتها از جانب مخاطبان منتشر میشوند؛ اما از دید گوگل، مسئولیت همه محتوای موجود در دامنه بر عهده مدیر سایت است.
پروتکل HTTP، عدم وجود تگهای معتبر
فقدان برخی از تدابیر در زیرساخت فنی سایت، ویژگی رایج در سایتهای ناقض گایدلاین است؛ برای مثال، بسیاری از سایتهای معتبر با فعالسازی گواهی SSL، امنیت دامنه را با پروتکل HTTPS تأمین میکنند.
سایتهای کاربر پروتکل قدیمی HTTP، حساسیت ابزار ماز را بر میانگیزند. عدم استفاده از تگهای معتبر مثل کنونیکال نیز منجر به پیدایش مشکلاتی همچون محتوای تکراری میشود که با افزایش اسپم اسکور ارتباط دارد.
توضیحات متا غیرطبیعی، کلمات کلیدی بیشازحد
نحوه استفاده از تگ تایتل و متا دیسکریپشن، سلامت سایت را نشان میدهد. کیفیت توضیحات متا و تایتل، اهمیت ارزشآفرینی در صفحه نتایج جستجو برای مالک سایت را نشان میدهد. استفاده افراطی از کلمه کلیدی در هر صفحه نیز یک راهکار قدیمی سئو کلاه سیاه است که با اسپم اسکور رابطه مستقیم بالا دارد.
اسپم اسکور معیاری رسمی است یا نه؟
اسپم اسکور بههیچوجه معیار رسمی گوگل نیست و عدد آن هیچ ارتباطی با اعتبار دامنه یا قدرت سایت برای کسب رتبه در صفحه نتایج ندارد. گوگل در الگوریتمهای رتبهبندی خود از هیچگونه معیار فرعی ساختهشده توسط شرکتهای دیگر مثل ماز، ایاچرفس یا سمراش استفاده نمیکند.
علیرغم عدم رسمیت اسپم اسکور در فاکتورهای رتبهبندی، این ابزار یک شاخص قابل قبول در بررسی وضعیت سئو است که کاربرد خوبی در تشخیص همراستایی با گایدلاینهای گوگل دارد. چککردن اسپم اسکور بهصورت دورهای هیچ ضرری ندارد و بهعنوان یکی از مراحل ثابت بازبینی سایت، مؤثر واقع خواهد شد.
بهترین اقدامات برای حفظ اسپم اسکور پایین
راهکارهای متعددی برای کاهش اسپم اسکور وجود دارند که همه آنها، زیر سایه یک رویکرد جدی برای تقویت اعتبار و اعتمادپذیری سایت قرار میگیرند. چند راهکار عملی برای بهبود وضعیت اسپم اسکور را مرور میکنیم.
بررسی منظم بکلینکها
حفظ سلامت بک لینک پروفایل و دور نگهداشتن آن از هرگونه لینک و دامنه آلوده اهمیت فوقالعادهای در حفظ اسپم اسکور پایین دارد. بررسیهای منظم و دورهای بک لینکها با استفاده از ابزارهای تخصصی سئو مثل سرچ کنسول گوگل، سمراش، مجستیک و ماز به شناسایی لینکهای اسپم، نامرتبط و سمی کمک میکند.
پساز پیداکردن لینکهای مضر باید بلافاصله برای حذف آنها اقدام کرد. ابزار دیساوو گوگل یکی از راههای حذف لینکهای سمی است و عملاً به گوگل میگوید که لینکها و URLهای مشخصشده را نادیده بگیرد.
تولید محتوای باکیفیت و منحصربهفرد
زیربنای یک سایت سالم و ارزشمند از دید گوگل، انتشار منظم محتوای باکیفیت و مطابق با جستجوی کاربر است. محتوای ارزشآفرین و غیرتکراری که نیازهای مخاطبان هدف را برطرف کند باید در دستور کار قرار بگیرد. هرگونه محتوای کمارزش و تکراری نیز باید حذف یا در صورت امکان با یکدیگر ادغام شوند.
محتوای منتشرشده باید مطابق با شاخص EEAT گوگل باشند که تجربه (Experience)، تخصص (Expertise)، اعتبار (Authoritativeness) و اعتمادپذیری (Trustworthiness) سایت را نشان دهد. خروجی رعایت این معیار، مطالب رضایتبخش برای کاربر است که بهطور طبیعی، منجر به کسب بک لینکهای ارزشمند میشوند.
تنوع در لینکسازی
یکی از واضحترین نشانههای بک لینک پروفایل طبیعی، تنوع لینکها و منابع لینکدهنده است. کسب بک لینک از انواع سایتهای معتبر و مرتبط بهجای اتکا به تعداد محدودی از دامنهها، اسپم اسکور را کاهش میدهد.
در کنار بک لینکهای ارگانیک، روشهایی مثل پست مهمان، خرید بک لینک، رپورتاژ آگهی یا اشتراکگذاری مطالب در پلتفرمهای سوشال، به لینکها تنوع میدهند. تنوع انکرتکست نیز اهمیت دارد. متن هر لینک باید ترکیبی از انکرتکستهای مشابه کلمات کلیدی، عبارات حاوی نام برند، کیوردهای مرتبط و جملات عمومی باشد.
ارائه اطلاعات شفاف (تماس، حریم خصوصی)
شفافیت و اعتمادپذیری سایت، معیار مهمی در محاسبه اسپم اسکور است. سایت باید یک صفحه اختصاصی با اطلاعات تماس واضح و واقعی داشته باشد. همه روشهای ارتباطی اعماز آدرس ایمیل، نشانی و شماره تماس باید در دسترس کاربر باشند تا پشتیبانی به بهترین شکل ممکن انجام شود.
وجود لینک به صفحات سایت در شبکههای اجتماعی نیز یک سیگنال برجسته از اعتبار برند است؛ همچنین جمعآوری هرگونه اطلاعات از کاربران باید با اطلاع آنها صورت بگیرد تا حریم خصوصی حفظ شود.
بهینهسازی برای موبایل، استفاده از SSL
سلامت فنی و امنیت سایت، فاکتورهای مهمی هستند. نصب گواهی SSL برای فعالسازی HTTPS ضروری است. این پروتکل ارتباطی، سیگنال واضحی از امنیت سایت، هم برای کاربران و هم برای موتور جستجو است.
یکی دیگر از تدابیر امنیتی مؤثر در حفظ نمره اسپم پایین، سازگاری سایت با موبایل و بارگذاری سریع صفحات است. این عوامل مستقیماً در اسپم اسکور تأثیر ندارند؛ اما در وضعیت تجربه کاربری سهیم هستند.
نظارت مستمر بر نظرات و لینکها
حفظ اسپم اسکور پایین، نتیجه یک فرایند مداوم است و به تلاش مستمر نیاز دارد. نظارت منظم بر وضعیت کلی سایت مخصوصاً در بخش نظرات کاربران و محتوای تولیدشده توسط آنها به جلوگیری از افزایش اسپم اسکور کمک میکند. بک لینکهای جدید و قدیمی باید بهطور مداوم چک شوند تا هرگونه لینک مشکوک پیشاز تبدیلشدن به یک مشکل بزرگ شناسایی شده باشد.
تفاوت اسپم اسکور با معیارهای داخلی گوگل
گوگل برای مبارزه با انواع راهکارهای اسپم در سطح وب، از الگوریتمها و سیستمهای اختصاصی استفاده میکند. یکی از این سیستمها، اسپمبرین (SpamBrain) نام دارد که تاحدودی، متفاوت از اسپم اسکور عمل میکند. نخست آنکه نحوه عملکرد اسپمبرین از عموم مخفی است و هیچ نمره یا دیتایی از آن در دسترس نیست.
منبع ارزیابی اسپم اسکور، ایندکس یا همان فهرست وبسایتهای ماز است. ایندکس ماز گسترده است؛ اما بهپای وسعت ایندکس گوگل نمیرسد. اسپمبرین کل ایندکس گوگل را ارزیابی میکند و یک دیدگاه جامع از محتوای اینترنتی ارائه میدهد.
اسپم اسکور براساس یک مدل از فاکتورهای همبسته، دادههای تاریخی از سایتهای جریمهشده را بررسی میکند؛ اما اسپمبرین با استفاده از هوش مصنوعی واقعی، در حال یادگیری و سازگاری با دادههای آنلاین از وب ایندکس گوگل است. اسپمبرین دائماً تاکتیکهای اسپم جدید را شناسایی میکند و با آنها تطابق مییابد.
اسپم اسکور، راهنمایی برای تشخیص و تصحیح مسیر بهینهسازی سایت
اسپم اسکور را باید یک سیستم هشدار زودهنگام در مسیر بهینهسازی سایت در نظر گرفت. این معیار میتواند نقطه شروط بررسی سلامت سایت و شناخت خط قرمزها باشد. نمره بالای اسپم اسکور را باید بهعنوان علامت بیماری دید.
متخصص بهینهسازی باید بهدنبال برطرفکردن ریشههای اسپم اسکور بالا باشد؛ نه آنکه فقط کاهش درصد اسکور را در اولویت قرار دهد. یک وبسایت بهینهسازیشده طبق گایدلاینهای گوگل و مبتنی بر روشهای سئو کلاهسفید هرگز دچار مشکل نخواهد شد.
حالا دیگر با سازوکار اسپم اسکور و فاکتورهای مهم آن در بررسی سایتها آشنا هستید؛ همچنین عوامل تشدید این متریک و روشهای حفظ اسپم اسکور پایین را یاد گرفتهاید. بهنظرتان اسپم اسکور چه جایگاهی در ارزیابی سایت دارد و تا چه اندازه آن را قابل اعتماد میدانید؟
